برهان الدين محقق ترمدى
مقدمه 9
معارف ( مجموعه مواعظ و كلمات سيد برهان الدين محقق ترمدى ) ( فارسى )
باستشهاد آمده و از آن جمله بيست و چهار بيت بتحقيق از حكيم سنايى غزنوى است و دوازده بيت باحتمال قوى از آن اوست پس بدين قرينه نيز نسبت اين كتاب را بسيّد برهان الدّين تأييد توان كرد و اينك گفتهء مولانا : « گفتند كه سيّد برهان الدّين سخن خوب مىفرمايد امّا شعر سنايى در سخن بسيار مىآرد سيّد فرمود همچنان باشد كه مىگويند آفتاب خوبست امّا نور مىدهد زيرا سخن سنايى آوردن نمودن آن سخنست و چيزها را آفتاب نمايد و در نور آفتاب توان ديدن . ( فيه ما فيه ، انتشارات دانشگاه طهران ، ص 207 ) . و آنچه مايهء تردّد خاطر در نسبت اين كتاب بسيّد برهان الدّين محقّق مىشود وجود اين مصراع است : از جان برون نيامده جانانت آرزوست - صفحهء ( 28 ) از متن حاضر كه از شيخ سعدى شيرازيست و در تعليقات صفحهء ( 126 ) بدان اشارت رفته است و تصوّر مىرود كه از اضافات نسّاخ است چنان كه اين احتمال در بعضى موارد ديگر نيز بخاطر مىرسد و نظير آن را در معارف بهاء ولد هم مىتوان يافت و دانشمند محقّق جناب آقاى مينوى نيز بدين نكته يعنى وجود مصراعى از شيخ سعدى درين كتاب متوجّه گرديده و بدين ضعيف يادآورى كردهاند . ديگر آنكه در منابع قديم مولويّه يعنى مثنوىهاى ولدى ( ابتدانامه و ربابنامه ) از انشاء سلطان ولد و رسالهء فريدون سپهسالار و مناقب العارفين شمس الدّين افلاكى ذكر اين كتاب به ميان نيامده و سلطان ولد كه خود